Een groot deel van mijn werkweken bestaat uit het geven van trainingen in politiek-bestuurlijke sensitiviteit. Trainingen met ongeveer dezelfde strekking, maar toch zijn ze nooit hetzelfde (dat zou wel erg saai worden….). Verschillende mensen, verschillende organisaties, verschillende contexten. En de actualiteit levert altijd nieuwe lesstof!

Harbers ambtenaren insensitief?
Vorige week ging het vaak over Harbers. De staatssecretaris die moest aftreden vanwege de rubriek ‘Overig’ in het overzicht van misdrijven door asielzoekers, waar moord en doodslag in weggemoffeld zouden zijn. De grote vraag was: waren de ambtenaren die het rapport hadden opgesteld wel politiek sensitief genoeg? Hadden ze niet moeten snappen wat de gevolgen van deze rubricering konden zijn? Al die ophef in de Kamer en de media? Dat het zelfs tot het aftreden van de staats kon leiden?

Advies, geen mening
In mijn trainingen nodig ik bij voorkeur een bestuurder uit om met de deelnemers in gesprek te gaan over dit onderwerp. Ik kan van alles aandragen, maar de praktijk is natuurlijk de beste leerschool. Een waterschapsbestuurder verwoordde het deze week glashelder: “Jullie zorgen voor de feiten, ik voor de politiek.” Bij het selecteren en presenteren van feiten kan ongetwijfeld bias optreden bij de ambtenaren – het zijn tenslotte ook maar mensen. En soms is de vierde macht gewoon aan het werk: de ambtenaren sorteren voor op de besluitvorming of nemen het stuur over. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Rolzuiverheid is het toverwoord! Om een wethouder te citeren: “Ik wil een advies van mijn ambtenaren, geen mening.”

Kalf verdronken
Na de eerste ophef-golf bleek dat er wel degelijk ambtenaren hadden gewaarschuwd. Maar mogelijk niet door de juiste mensen, op het juiste moment? En dat de staats kennelijk zelf niet politiek sensitief genoeg was geweest voor het stuk naar de Kamer ging. En nog iets later bleek dat er helemaal geen sprake was van moord, maar ‘slechts’ één geval van zelfverdediging met fatale afloop. Maar ja, toen was Harbers al weg…

Pin It on Pinterest